HIPER……CO? HIPERLORDOZA LĘDŹWIOWA

Jedną z najczęściej występujących wad postawy w obecnych czasach jest pogłębiona lordoza lędźwiowa – hiperlordoza. Jest to nadmierne wygięcie kręgosłupa lędźwiowego w przód. Jak każda inna wada, niesie ze sobą negatywne konsekwencje dla naszego ciała, jak również dolegliwości bólowe. Na czym polega hiperlordoza lędźwiowa, skąd się bierze i jak sobie z nią poradzić?

CO TO TAKIEGO?

Kręgosłup człowieka składa się z połączonych ze sobą kręgów. Tworzą one naturalne krzywizny – wygięcia w tył (kifoza) i wygięcia w przód (lordoza). Patrząc na kręgosłup z boku widzimy jak wygina się on naprzemiennie w przód i w tył. Dzięki nim jest on bardziej wytrzymały, taka budowa amortyzuje wstrząsy podczas poruszania się oraz jakiejkolwiek aktywności. Odcinek lędźwiowy jest fizjologicznie wygięty w przód i tworzy lordozę, zaś HIPERLORDOZA, inaczej pogłębiona lordoza – to zbyt duże wygięcie i wymaga postępowania korekcyjnego.

Każda nierównowaga, każde odchylenie od normy prowadzi do szeregu zmian, kompensacji, zaburzeń, a w konsekwencji bólu. Dlatego nie dopuszczajmy do wieloletnich zaniedbań, a wszystko będzie można naprawić.

SKĄD SIĘ BIERZE?

Wada ta może być wrodzona lub nabyta. Jednak z moich obserwacji i doświadczeń z klientami wynika, iż w olbrzymiej większości przypadków jest to wada nabyta, na którą „pracujemy sobie” sami. I na tej chciałabym się teraz skupić. Nie chcę używać słowa „wada”, bo w domyśle sugeruje nam to coś czego nie da się naprawić. A pogłębioną lordozę lędźwiową można, a nawet trzeba naprawić i to jak najszybciej!

Opisując dolny odcinek kręgosłupa, nie da się nie wspomnieć o miednicy. Miednica i jej ustawienie ma nierozerwalny związek z dolnym odcinkiem kręgosłupa (są połączone). Ustawienie miednicy wpływa na ustawienie kręgosłupa lędźwiowego. Zatem przodopochylenie miednicy powoduje hiperlordozę. Dlatego obie te wady – przodopochylenie miednicy i hiperlordoza lędźwiowa – występują praktycznie razem, charakteryzują się osłabieniem i nadmiernym napięciem tych samych mięśni, a nazewnictwo często stosowane jest zamiennie.

W większości przypadków pogłębiona lordoza lędźwiowa i przodopochylenie miednicy to konsekwencja dysbalansu mięśniowego (nierównowagi mięśniowej). Mięśnie, przyczepiając się do kości, „sterują” ich ustawieniem. Zatem jeśli mięśnie są osłabione, przykurczone i/lub niewydolne, nie są w stanie utrzymać w prawidłowej pozycji naszego kręgosłupa czy miednicy. Jeśli występuje nierównowaga mięśniowa między przednią a tylną stroną ciała, może ona spowodować zmianę ustawienia miednicy i kręgosłupa lędźwiowego. Zatem poprzez odpowiednie ćwiczenia korygujące możemy przywrócić neutralne ustawienie miednicy i kręgosłupa.

Hiperlordoza lędźwiowa i przodopochylenie miednicy to, moim zdaniem, wada obecnych czasów. To największy problem osób długotrwale przebywających w pozycji siedzącej. Pamiętajmy, że nasze wspaniałe ciało dostosowuje się do najczęściej wykonywanej pozycji czy ruchu, tzw. adaptacja. Siedząc sprzyjamy powstawaniu wady. Poprzez długotrwałe utrzymywanie ciała w pozycji siedzącej osłabiamy mięśnie brzucha i pośladków, jednocześnie powodując spięcie mięśni zginaczy bioder (które w tej pozycji są notorycznie skrócone). 

CHARAKTERYSTYKA

Sylwetka osoby z opisywaną wadą charakteryzuje się wypukłym, wypiętym brzuchem, wystającymi pośladkami i nadmiernie wygiętym odcinkiem lędźwiowym kręgosłupa. 

Mamy tutaj do czynienia z osłabionymi mięśniami brzucha, nieaktywnym mięśniem pośladkowym wielkim, osłabioną grupą kulszowo-goleniową (mięśnie tyłu ud). Natomiast zginacze bioder, mięsień prosty uda oraz mięśnie dolnych pleców są nadmiernie napięte. Mięsień biodrowo-lędźwiowy (zginacz biodra) pochyla miednicę w przód, tym samym ciągnąc za sobą dolny odcinek kręgosłupa powodując pogłębioną lordozę. Niewydolne, osłabione mięśnie brzucha i pośladków nie są w stanie przeciwdziałać temu pochyleniu i utrzymać miednicy i dolnego odcinka kręgosłupa w prawidłowym ułożeniu. Wracając do pośladków – w tej wadzie wydają się one pięknie zbudowane, wypukłe i okrągłe. Niestety wygląd ten spowodowany jest niepełnym wyprostem bioder i nienaturalnym wypięciem ich w tył. 

Jeśli zaniedbamy opisywaną nierównowagę mięśniową, problem będzie się pogłębiał, coraz bardziej zaburzając postawę ciała oraz powodując dolegliwości bólowe, a w konsekwencji być może zwyrodnienia stawów kręgosłupa (degeneracja). Dlatego bardzo ważne jest przywracanie prawidłowej postawy ciała.

JAK TO NAPRAWIĆ?

Jak poprawić swoją postawę ciała i zniwelować problem? Jak zawsze, odpowiednio dobranym ruchem. Nie stanie się to oczywiście po kilku treningach, jednak wytrwałość i ciężka praca dadzą efekty. Czas postępowania korekcyjnego i przywracania balansu mięśniowego zależy od stopnia wady i wysiłku/czasu włożonego w trening. W korekcji należy wzmocnić osłabione partie mięśniowe, jednocześnie rozciągając i rozluźniając mięśnie spięte. Jeśli do pracy własnej dodamy terapię manualną wykonaną przez doświadczonego trenera lub fizjoterapeutę efekty będą dużo szybsze. 

Mięśnie, które musimy rozluźnić i wydłużyć to zginacze bioder, m.in. mięsień biodrowo-lędźwiowy, mięsień prosty uda oraz mięśnie dolnych pleców: prostownik w odcinku lędźwiowym i czworoboczny lędźwi. Natomiast struktury wymagające wzmocnienia to mięśnie brzucha, mięsień pośladkowy wielki, mięsnie grupy kulszowo-goleniowej.

Musimy pamiętać jednak, że każde odchylenie od normy w naszej postawie ciała pociąga za sobą inne części ciała. Nasze ciało musi sobie kompensować, czyli dostosowywać resztę sylwetki do danego ułożenia. Dlatego korygując przodopochylenie miednicy musimy spojrzeć szerzej – na całą postawę ciała. Włączając trening korygujący ustawienie miednicy i kręgosłupa, nie wolno zapominać o podstawach czyli o wzmocnieniu stabilizacji centralnej, tj. mięśni głębokich tułowia, gdyż najprawdopodobniej ona nie działa. Wykonując trening musimy pamiętać o idealnej technice ruchu, skupieniu i koncentracji na wykonywanym ćwiczeniu. Bardzo istotne jest ustawienie miednicy w poszczególnych ćwiczeniach, czy to wzmacniających czy rozciągających, gdyż w przeciwnej sytuacji nie da oczekiwanego efektu, a nawet może pogłębić wadę.

Niezwykle istotnym elementem leczenia jest kształtowanie i doskonalenie prawidłowych nawyków dotyczących postawy ciała. Korygowanie ustawienia stóp, kolan, kręgosłupa czy głowy w życiu codziennym, jak również zwiększenie ogólnej aktywności w ciągu dnia i zminimalizowanie czasu w pozycji siedzącej. Takie wszechstronne podejście do problemu da szybszy i przede wszystkim trwały efekt powrotu do zdrowia, a na tym nam najbardziej zależy.

Podsumowując, wady postawy można i należy korygować. Odpowiednio dobrany korekcyjny trening połączony z rozluźnianiem i odrobiną wytrwałości dadzą spektakularne efekty, o które warto zawalczyć.